Lingua italo-paulista
La lingua Italo-Paulista o Pavlista es un mekanismo de komunikasion mesklado ke se desarrolló en el estado de San Pavlo, en Brasil, a partir prinsipalmente del kontakto entre variantes dialektales de las linguas veneta y napolitana, de Italia, con el dialekto kaipira, de San Pavlo. La dokumentasion istorika prinsipal de esta lingua fue produsida en poezyias parodikas y kronikas de periodikos en la primera mitad del seklo XX. La variante italo-paulista de la Grande São Paulo es de orijin napolitana, mientres ke la variante de otras lokalidades del estado tiene influensa venesiana i puede ser muy asemejante al Talian, un dialekto veneto-brasileno avlado en el interior de Rio Grande del Sud.[1]
Istoria
[trocar | trocar el manadero]La lingua komenzó a se difuzar en 1911, grasias al poeta José Oswald de Sousa Andrade, kreador del la gazeta O Pirralho, de ande, basho el seudonimo Annibale Scipione, publikó kartas imitando la lingua de los italianos de São Paulo. Atras embarkar verso Evropa, Oswald de Andrade invitó a Alexandre Ribeiro Marcondes Machado, ken reemplazó en las publikasiones, estrenando su partisipasion el 14 de oktubre de 1911, basho el seudonimo de Juó Bananère, en referensa al personaje italiano kreado por el pintador Lemmo Lemmi, kuyo nombre se puede traduizir komo "Juan Bananero."
Marcondes Machado fue ken mas ekxploró las posibilidads umoristikas de la lingua, transkribendo i difuzando ella en una eskritura que non seguia un patron uniforme, ma ke sin embargo servía de portavoz de los kolonos italianos de San Pavlo. Para el eskritor Antônio de Alcântara Machado, los kolonos de San Pavlo non avlavan italiano né portugez, la komunikasion se bazava en una meskla de italiano i portugez; el famozo eskritor Monteiro Lobato, que non solo lavoró kon Marcondes Machado, si no ke tambien ayegó a oyir la lingua por las kayes de su sivdad, nombró a este medio de komunikasion komo paulistaliano.[2][3]
En 2020, en un artikolo de la Universita de San Pavlo (USP), los profesores Rafael Cesar Scabin i Giliola Maggio ayegaran a la konkluzion ke este medio de komunikasion se formó komo una lingua literaria kon munchas variasiones, ma ke asta ke punto esta lingua reflejava el avlar o el dialekto de un grupo sosyal es zor de se saver debido a las opiniones diversas de los autores i prinsipalmente debido a la falta de registros direktos.[4]
Egzempio
[trocar | trocar el manadero]| Italo-Paulista | Napolitano | Veneto | Italiano | Portugez | Djudeo-Espanyol |
|---|---|---|---|---|---|
| arbora | arvero | àlbara | albero | árvore | arvole |
| amighio | amico | amigo | amico | amigo | amigo |
| afazé | fà | far | fare | fazer | azer |
| giovine giovan |
giovene | zovane | giovane | jovem | mansevo |
| inzempro | esempiu | exempio ezempio |
esempio | exemplo | egzempio |
| uomino | ommo | omo | uomo | homem | ombre |
| mugliere | femmena | dona | donna | mulher | mujer |
| guaglió | guaglione | bocia | ragazzo | garoto menino |
manseviko |
| vamiglia | famiglia famméglia faméglia |
fameja | famiglia | família | familia |
| pàio | patre | pare | padre | pai | padre |
| màia | matre | mare | madre | mãe | madre |
| mio migno |
mio mijo |
mio | mio | meu | mi |
| munno | munno | mondo | mondo | mundo | olam |
| bisservaçò | osservazione | oservasion | osservazione | observação | observasion |
| dispoza | doppo | drìo | dopo | depois | despues |
| d'u u | d"o | del | del | do | del |
| d'a a | d"a | della | della | da | de la |
| nu u | nel | nel | nel | no | en el |
Kontinentes del 'olam
[trocar | trocar el manadero]| Italo-Paulista | Djudeo-Espanyol |
|---|---|
Afriga
|
Afrika
|
Ameriga du u Nordo
|
Amerika del Norte
|
America du u Sulo
|
America del Sud/Amerika del Sur
|
Antartiga
|
Antartika
|
Australia
|
Australia/Ostralya/Sahul
|
Azia
|
Asia
|
Oroppa
|
Evropa
|
Karakteristicas
[trocar | trocar el manadero]- Rotasionismo – Kuando una palavra tiene origen en otras linguas, interkambiar L por R es muy komun, a egzempio de palavras komo armoçà (komer por midi; del portugez "almoçar"), inzempro (egzempio; del portugez "exemplo"), infruença (influensa; del portugez "influência"), arfabeto (alefbet; tal vez del portugez "alfabeto," o tal vez direktamente del napolitano "arfabeto"), entre otras. El rotasionismo se registra tanto en el napolitano komo en el dialekto kaipira, kon ambos teniendo influensa en la lingua de los italo-paulistas.
- Kambio de C por G – pubrigo > público (portugez); ingupaçò > ocupação (portugez); griticca > crítica (portugez); gomme > comme (napolitano)
- Sufijos – ista (ista, komo en "komunista"), isimo (ismo, komo en "djudaismo"), çò (sion, komo en "animasion"), ança (ansa, komo en "esperansa"), toro/tora (tore, komo en "djenitore")
- Pluralizasion – El plural italo-paulista, a diferensia de las linguas italianas, ke utilizan jeneralmente la letra -i, i en algunos kavzos la letra -e, se aze kon el -s, asemejante al Djudeo-Espanyol, siertamente una karakteristika de influensa del portugez. Sin embargo, en la variante italo-paulista del munisipio de Piracicaba, avlada por los desendientes de tiroleses, se konservó el uso de -i komo plural, i la influensa del portugez dio orijin a muevas palavras, komo kazai (kazas), mei (mezes), entre otras.[5]
Referensias
[trocar | trocar el manadero]- ↑ SOUTELLO, Luiz Haroldo Gomes de. O embaixador e as onze mil virgens (Jundiaqui)
- ↑ PRADA, Cecília. Juó Bananére, a divina irreverência
- ↑ PRADA, Cecília. O velho bairro que não é bairro
- ↑ SCABIN, Rafael Cesar; MAGGIO, Giliola. Houve um dialeto ítalo-paulistano? (Revista de Italianística)
- ↑ LEME, Maria Luísa de Almeida. A Linguagem da comunidade tirolesa-trentina da cidade de Piracicaba-SP (1994)